30 komunikazio mota eta ezaugarri nagusiak

30 komunikazio mota eta ezaugarri nagusiak
¡Vota el post!

Ezinbestekoa da hasieratik argi uztea zer den komunikatzea, existitzen diren komunikazio-motak eta komunikazioa modu eraginkorrean gauzatzeko kontuan izan behar ditugun teknikak.

Udal komunikazioari eta gardentasunari buruzko blog honetan argitaratuko ditudan sarreretan, administrazio publikoaren inguruan eta horren eta herritarren arteko komunikaziori buruz, batez ere, mintzatuko naiz.

Hala ere, artikulu hau bizitzaren gainerako arlo eta esparruetara hedagarria da, komunikazioa unibertsala delako, eta bera gabe, porrotera bideratuta gaudelako.


Interesa dakizuke:

Komunikazio Plana: zer da eta nola landu 10 urratsetan

Komunikazio, Marketin eta Gardentasuneko 45 blog gomendagarri Administrazio Publikoan


 

Zer da komunikazioa?

Guztiok dakigunez, komunikazioa informazioa trukatzeko prozesua da, non igorleak mezu bat bidaltzen dio hartzaileari, kanal baten bidez, eta, ondoren, hartzaileak bere erantzunaren berri ematen du, testuinguru jakin batean.

Beraz, esan dezakegu komunikazioak bi bide dituela: igorlea-hartzailea, eta alderantziz.

Komunikatzea ez da informatzea

Baina ez dira nahastu behar komunikazioa eta informazioa. Aurreko lerroetan esan dudan bezala, komunikatzea pertsona bat beste batekin harremanetan jartzea da, zerbait jakinarazteko edota elkartrukatzeko.

Informatzea, berriz, pertsona jakin batek bakarrik gai bati buruzko datuak edo/eta albisteak ematen dituenean gauzatzen da. Beraz, kontaktua edo harremana noranzko bakarrekoa da.

Azken finean, mezu baten bidez informazioa ezagutaraztea da kontua, atzeraelikadura edo feedbacka jaso beharrik gabe.

Eta oraindik zalantzaren bat badaukazu, eta informazio iturri fidagarriago batera jo nahi baduzu -hiztegi espezializatu batera, adibidez-, informatzearen inguruan ematen den definizio zehatza da “zerbaiten berri ematea”.

“Komunikatzea”ri dagokionez, hiztegi batzuek ondorengoa  jasotzen dute: “Pertsona jakin bati zerbaiten berri ematea”, “aditzera ematea, adieraztea o edo norbaiti zerbait jakinaraztea”, “hitz egitea, ahoz edo idatziz aritzea”,  edo “kode komun baten bidez seinaleak transmititzea igorleari eta hartzaileari”.

Komunikazio-prozesuko elementuak

Goian aipatutako kontzeptuak azaldu ondoren, garrantzitsua da kontuan izatea edozein komunikazio-prozesutan parte hartzen duten elementuak, eta ahaztu ezin ditugunak.

Gauza erraza dirudi eta denok ezagutzen dugula uste dugu, baina, batzuetan, oraindik ere ezagutzen eta/edo ezagutzen ez dituzten pertsonekin topo egiten dut.

Zalantzarik izan ez dezazun, ondoren zehazten dizkizut aipatu ditudan elementuak:

  • Igorlea: mezu jakin bat igortzen duen pertsona edo pertsona-taldea da.
  • Hartzailea: mezuaren hartzailea da, hau da, mezua jasotzen duen eta interpretatzen duen pertsona.
  • Mezua: informazioa da, transmititu nahi den komunikazioa, iritzia, datuak edo pentsamendua.
  • Kanala: mezu bat transmititzeko erabiltzen den bidea.
  • Kodea: transmititu nahi dugun mezua adierazteko erabiltzen diren sinbolo edo zeinu-multzoa da (keinuak, hitzak …). Zalantzarik gabe, pertsonen artean gehien erabiltzen den kodea ahozko hizkuntza da, ahoz zein idatziz.
  • Testuingurua: komunikazioa gertatzen den unean ematen den egoera erreala edo kondizio-multzoa da. Horrela, errazagoa da mezuaren esanahia ulertzea.
  • Atzeraelikadura: puntu honetara iritsita, mezuaren igorleak, neurri handi batean, hartzaileak mezua behar bezala jaso duen eta ulertu duen egiaztatu ahal izango du.

30 komunikazio mota eta ezaugarriak

Komunikatzeak forma asko ditu eta hainbat sailkapen har ditzake. Beraz, garrantzitsua da argi izatea komunikazio-mota asko daudela (hitzezkoa, ez hitzezkoa, horizontala, bertikala, antolakuntzakoa, etab.), baina egia da horietako batzuk ezagunagoak eta ezinbestekoak direla.

Ahozko komunikazioaren eta hitzik gabeko komunikazioaren kasua da. Mezua hitzez adierazten den ala ez adierazten du sailkapen horrek.

1. Ahozko komunikazioa

Hitzezko komunikazioa da igorlearen eta hartzailearen arteko interakzioan erabiltzen diren hitzak, bai eta gure ahotsaren tonua ere. Hala ere, hitz horiek ahozko komunikazioaren (ahozko keinuen bidez edo hitzen bidez) eta idatzizko komunikazioaren bidez (idatzi-kodeen bidez) adierazi daitezke.

2. Hitzezkoa ez den komunikazioa

Ahozko komunikazioa ezagutzen dugun agerikoena bada ere, eta ondo araututa badago ere, beste komunikazio mota bat dago, hitzezko komunikazioaren esanahia aldatu dezakeena: hitzezkoa ez den komunikazioa.

Hitzik gabeko komunikazioa hitzak erabiltzen ez dituena da, eta kasu askotan, ia konturatu gabe. Kontaktu bisuala, eskuen eta besoen mugimendua, aurpegiko adierazpena edo gorputz-jarrera eta gorputz-distantzia adibide batzuk dira.

Kasu horretan, bai mezuak igortzea eta bai horien interpretazioa nahi gabe egiten dira, gehienetan. Nolanahi ere, beti saiatu behar dugu gure hitzak -edo ahozko komunikazioa deritzona- eta hitzik gabeko jokabideak bat etortzea.

Beste komunikazio-mota batzuk

Ahozko komunikazioa eta hitzezkoa ezagutzen ditugun garrantzitsuenetakoak badira ere, ezin ditugu ahaztu beste komunikazio-mota batzuk ere, gure egunerokotasunaren parte direnak, eta kontuan izan behar ditugunak. Adibidez:

Parte-hartzaileen kopuruaren arabera

3. Banakakoa:

Igorle bakarra eta hartzailea elkarreragiten dute soilik.

4. Kolektiboa:

Bi pertsona baino gehiagok mezuak trukatzen dituztenean ematen da.

5. Intrapertsonala:

Pertsona jakin bat bere buruarekin komunikatzen da. Hala ere, askok zalantzan jartzen dute mota hori komunikazio gisa har daitekeen.

6. Banakakoa:

Bi pertsona elkarren artean komunikatzen direnean, ahoz edo hitzezkoa ez den komunikazioaren bidez.

7. Barnekoa:

Kasu honetan, kolektibo bereko bi pertsona edo gehiago elkar komunikatzen dira.

8. Taldeka:

Komunikazio mota hau taldeen arteko komunikazioa dagoenean gertatzen da.

9. Masiboa edo jendetsua:

Komunikazioa igorle bakarraren eta jende talde edo entzule talde handi baten artean ematen da.

 

Zentzumen-kanalaren arabera

10. Entzumen-komunikazioa:

Mezuak eta informazioa entzumenaren bidez jasotzen dira.

11. Komunikazio bisuala:

Mezuak ikusmenaren bidez jasotzen dira.

12. Dastatze-komunikazioa:

Informazioa dastamen edo gustuaren bidez bidaltzen da.

13. Usaimen-komunikazioa:

Usaimenaren bidez jasotzen den mezuari buruz hitz egiten ari gara. Adibidez, norbaitek bere usainagatik transmititzen edo ematen duen informazioa jasotzeko egintza.

14. Ukipen-komunikazioa:

Informazioa ukimenaren bidez transmititzen da, adibidez, azalaren bidez.

 

Kanal edo bide teknologikoaren arabera

15. Telefono bidezko komunikazioa:

Telefono finko baten bidez edo mugikorraren bidez ezartzen den komunikazioa da.

16. Telebistako komunikazioa:

Telebista baten bidez gertatzen den komunikazioa da.

17. Komunikazio birtuala edo digitala:

Komunikazio mota hau Internet bidez konektatutako pertsona guztiei esker gertatzen da.

18. Zine-komunikazioa:

Komunikazioa pantaila handiaren bidez gertatzen da, baita zine produkzioen edo film luzeen bidez ere.

 

Helburuaren edo erabileraren arabera:

19. Hezkuntza-komunikazioa:

Hezkuntza-komunikaziorako mota bat da, irakasleen eta ikasleen artean ematen dena, adibidez.

20. Kazetaritza-komunikazioa:

Komunikabide tradizionalen eta gaur egungoen bidez ematen den komunikazioa da, hartzaileei informazioa emateko helburuarekin.

21. Publizitate-komunikazioa:

Komunikazio mota honetan, publiko jakin bati zuzendutako marka edo produktu bat ezagutzera ematen da.

22. Komunikazio politikoa:

Informazio politikoa da, eta, oro har, karga ideologiko handia du. Adibidez, ekitaldi batera joatean, kargu politiko batek zerbaitetaz konbentzitu nahi gaituenean eta botoa irabazi nahi duenean ematen da.

 

Komunikazio-mota gehiago:

23. Komunikazio bertikala:

Enpresa edo erakunde baten barruan maila hierarkiko ezberdinen artean ematen dena da, goitik behera (zuzendariengandik enplegatuetaraino) edo behetik gorantz (enplegatuak goiko aginteetara).

24. Komunikazio horizontala:

Maila berean gertatzen da enpresa edo erakunde batean. Adibidez, departamentu berdinen edo arlo bereko enplegatuen artean.

25. Antolaketa-komunikazioa:

Enpresen barruan gertatzen da, eta horietatik kanpora.

26. Komunikazio formala:

Enpresa barruko maila desberdinetan gertatzen dena da. Enplegatuek bete beharreko hainbat agindu transmititzeko erabiltzen da.

27. Komunikazio informala:

Enpresa edo erakunde baten barruan maila hierarkiko berean (edo ez) dauden enplegatuen artean ematen da. Berez sortzen da, enpresaren barruan elkarrekin harremana izan behar gabe.

28. Zeinu bidezko komunikazioa:

Pertsona gor-mutu eta gorrak eta beren inguruko pertsona guztiak komunikazio eraginkorra ezartzeko erabiltzen dutena da.

29. Komunikazio emozionala:

Edukia ia emozionala da, eta, horren bidez, sentimenduak adierazten ditugu edo/eta negar egiten dugu.

30. Sexu-komunikazioa:

Kasu honetan, sexu-motakoa da edukia, bai ahozko hizkuntzaren bidez, bai beste euskarri batzuen bidez, bideoak edo argazkiak, esaterako.

 

Ezinbesteko komunikazio-trebetasunak

Komunikazio-kontzeptuak eta -mota garrantzitsuenak definitu ondoren, ezin ditugu ahaztu komunikatzaile on batek izan behar dituen komunikazio-teknika edo -trebetasun nagusiak, bai pertsonalki bai maila profesionalean. Izan ere, askotan, pertsonen arteko harremanen arrakasta erabakitzen dute.

Baina lasai, komunikatzeko trebetasun bat edo gehiago falta bazaizu, sekula ez da berandu ikasteko. Izan ere, neurri handiago edo txikiagoan, denoi falta zaigu komunikatzeko trebetasun bat edo beste. Hala ere, inoiz ez da berandu ondo trebatzeko eta horiek bereganatzeko.

Ondorengoak dira, nire ustez, kontuan hartu beharreko komunikazio-trebetasun nagusiak:

Entzute aktiboa:

Hitz egiteko eta ondo komunikatzeko kapazak izateaz gain, entzuten jakitea ere ezinbestekoa da. Tamalez, pertsona guztiek ez dute erraz ikasten.

Beren iritzia edo mezua modu zabalean ematen duten pertsona asko ezagutzen ditut, baina ez dira gai erreplika entzuteko, edo are okerragoa dena: ez dute erantzunik onartzen beren iritziekin ados ez bagaude. Akats larria, benetan.

Pertsona horiek ez dute inoiz bere solaskideekin komunikazio perfektua ezartzea lortuko, entzuten jakitea izango baita pertsona eta profesional onak bihurtuko dituena.

Plutarco biografo eta saio-idazleak zioen moduan “Hitz egiten jakin ahal izateko beharrezkoa da entzuten ikastea”. Eta horretan, ziur nago, guztiok hobetu behar dugula.

Enpatia:

Enpatia beharrezkoa da beste pertsona ulertzen saiatzeko eta bere lekuan jartzeko. Nahiz eta ados ez egon, askotan, senide, lagun edo lankide batek kontatzen digunarekin, pertsona hori ulertzen saiatu behar dugu, bere sentsazioak eta/edo iritziak entzun eta berak sentitzen duena guk ere nabaritzen dugula ikustarazi.

Balidazio emozionala:

Puntu honetara iritsita, pertsona jakin bati argi laga behar diogu sentitzen duena ulertzen dugula eta onartzen dugula esaten eta erakusten duena.

Horrela, solaskidea ulertua eta aitortua sentituko da eta bere sentimenduak hobeto adieraztea  lortuko dugu.

Hitzezkoa ez den komunikazioa:

Hitzik gabeko hizkuntzak edo hitzik gabeko komunikazioak, ahozko hizkuntza edo ahozko komunikazioa baino gehiago komunikatzen du batzuetan.

Izan ere, Albert Mehrabiek argitaratutako ikerketa baten arabera, bi pertsonen arteko elkarrizketa batean, ahozko-osagarria % 35 da eta gainerako % 65 hitzik gabeko komunikazioa.

Hitzik gabeko hizkuntzari buruz hitz egitean, kontaktu bisuala, keinuak, gorputz-jarrera eta maitasun edo afektua aipatzen ditugu. Gure bizitzako alderdi guztietan (familia, lana …) kontuan hartu beharreko alderdiak.

Gatazken ebazpena:

Edozein lan-harremanetan, familian edo lagunartean sortzen diren gatazkak konpontzen ikastea funtsezkoa da. Horretarako, jarrera lasaia eta errespetuzkoa mantentzea da egokiena, eta ez egotea defentsiban.

Geure emozioak kontrolatzea lortzen badugu, gure solaskideekin modu eraginkorragoan komunikatzea errazagoa izango da, eta horrek, zalantzarik gabe, pertsonen arteko harremanak erraztuko ditu.

Ahozko hizkuntza:

Nahiz eta batzuek berezko erraztasuna izan, komunikatzaile ona izatea denborarekin ikasten den zerbait da, baldin eta ahalegina, konstantzia eta pasioa jartzen badizkiogu gaiari.

Pertsonalki, komunikatzaile ona izateko, honako ezaugarri hauek laburbilduko nituzke: argia izatea eta elkarrizketaren erritmoak, etenaldiak eta denbora kontrolatzeko gai izatea, eta, era berean, egoera ezberdinen aurrean inprobisatzen jakiteko kapaz izatea, baita modu egokian bokalizatzea edo ahoskatzea ere.

Irakurri eta idatzi:

Txikitatik ikasten ditugun bi gai, eta pertsona batzuek beren bizitzetan aurrera egin ahala garrantzirik ematen ez dietenak. Biak dira garrantzitsuak eta arma oso boteretsuak, gure egunerokotasunean hobeto defendatzeko.

Irakurketak, zalantzarik gabe, garapen intelektuala eta errealitatea ulertzen laguntzen du, eta idazkerak, aldiz, idatzizko komunikazioa ondo menderatzea eta gainerako pertsonekin harremanak izatea ahalbidetzen digu.

Errespetua:

Bi pertsonen arteko komunikazio erreal eta eraginkorra ezartzeko oinarrizko araua da. Pertsonenganako errespetua erakusten badugu, gurekin harremanetan jarriko dira eta euren iritziak eta/edo sentimenduak erakutsiko dituzte.

Pertsuasioa:

Pertsonak konbentzitzeko trebetasuna funtsezkoa da, ideiak, sinesmenak edo barneratutako patroi edo eredu zaharrak eraldatzen baititu, eta bi aldeen beharrak erantzuten eta asetzen saiatzen da.

Beti ere borondate onenarekin erabiltzen denean, gomendagarria da dohain hori aprobetxatzea, lanean, familian edo gizartean giro hobeagoa sortzeko.

Sinesgarritasuna:

Ezinbestean, pertsuasioarekin lotuta dago. Inoiz ez dugu lortuko pertsonak modu eraginkorrean konbentzitzea, sinesgarritasun minimorik erakusten ez badugu.

Gure hitzak edo ekintzak, neurri handi batean, konfiantza baten oinarriei eusten dietenak izango dira eta, horrekin, sinesgarritasuna sortzen lagunduko digute.

Ondorioa

Zerbait argi geratu behar bada, gure keinu, hitz edo isiltasun guztiek komunikatzen dutela, edozein bide edo kanal erabiliz. Hori da pertsonen boterea, eta gure esku dago hobetu ala ez, eta modu eraginkorrean komunikatzen ikastea.

Zerrenda honetan beste komunikazio motarik gehituko zenuke?

Zer beste trebetasun azpimarratuko zenuke komunikatzaile ona eta pertsona hobeagoa izateko? 😉

Zure erantzunaren zain geratzen naiz. Eskerrik asko.

Flaticon eta Freepik-i mila esker, irudiengatik.

Related Post

Utzi iruzkin bat

Responsable: Pedro Irusta Mendieta
Finalidad: Gestión de los comentarios de las publicaciones
Legitimación: Consentimiento de la persona interesada
Destinatarios/as: Los datos no se cederán a terceros salvo en los casos en que exista una obligación legal. Los boletines electrónicos o newsletter están gestionados por entidades cuya sede y servidores se encuentran dentro del territorio de la UE o gestionados por entidades acogidas al acuerdo EU-US Privacy Shield
Derechos: Acceder, rectificar y suprimir los datos, así como otros derechos, como se explica en la información adicional. Si no facilitas los datos solicitados como obligatorios, puede dar como resultado no poder cumplir con la finalidad para los que se solicitan

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Share This